Od 3 marca 2026 roku polskie drogi oficjalnie otworzyły się na nową grupę kierowców. Nowelizacja ustawy o kierujących pojazdami to nie tylko obniżenie wieku, ale przede wszystkim wprowadzenie zupełnie nowej filozofii nauki jazdy – tzw. systemu nadzorowanego. Zmiany te mają na celu „oswojenie” młodych ludzi z ruchem drogowym w bezpiecznych warunkach, zanim wyruszą w trasę zupełnie sami – zauważa adwokat Arkadiusz Szymański, z kancelarii Zemła Szymański Adwokaci sp. j. (www.zemla-szymanski.pl).
Co dokładnie się zmieniło?
Najważniejszą zmianą jest nowelizacja art. 8 ustawy o kierujących pojazdami, która obniżyła wiek wymagany do uzyskania kategorii B do 17 lat.
Proces ten nie jest jednak bezwarunkowy.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami Osoba, która nie ukończyła 18 lat, może uzyskać prawo jazdy kategorii AM, A1, B1, B lub T za pisemną zgodą rodzica lub opiekuna. – Zatem kandydat musi posiadać pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych.
Dalej należy wskazać, że uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązują wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu ukończenia przez kierowcę 18 lat.
Ponadto co istotne, jazda musi odbywać się w towarzystwie pasażera siedzącego na przednim siedzeniu. Obowiązek jazdy z towarzyszem trwa przez 6 miesięcy od dnia uzyskania prawa jazdy, ale nie dłużej niż do ukończenia 18 lat.
Kim musi być osoba towarzysząca?
Ustawa nakłada konkretne wymogi na pasażera, który ma pełnić rolę mentora. Osoba ta musi spełniać łącznie następujące warunki:
-
musi mieć ukończone co najmniej 25 lat;
-
musi posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat;
-
nie może podlegać zakazowi prowadzenia pojazdów obecnie ani w okresie ostatnich 5 lat;
-
nie może znajdować się w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Dlaczego to może zadziałać?
Największą szansą jest eliminacja tzw. „szoku pierwszego kilometra”. Zamiast rzucać 18-latka na głęboką wodę dzień po odebraniu prawka, system pozwala mu popełniać pierwsze błędy, gdy obok siedzi doświadczony rodzic, który w porę zareaguje.
Zagrożenia: Na co trzeba uważać?
Błędne nawyki opiekuna to największe ryzyko. Jeśli rodzic od lat jeździ „na pamięć”, przekracza prędkość lub wymusza pierwszeństwo, młody kierowca przejmie te wzorce. Opiekun staje się nieformalnym instruktorem, a nie każdy rodzic ma do tego predyspozycje.
Warto zwrócić uwagę na to, że jeśli policja podczas kontroli wykaże, że opiekun jest pod wpływem alkoholu to dla 17-lateka oznacza to, że kieruje pojazdem bez uprawień. Zatem młody kierowca musi więc pilnować nie tylko siebie, ale i trzeźwości swojego „mentora”.
Inne ryzyko to wystąpienie efektu „zerwania ze smyczy”. Po kilku miesiącach jazdy z rodzicem, młody człowiek może poczuć się zbyt pewnie, co w połączeniu z nagłą samodzielnością po 18. urodzinach może prowadzić do ryzykownych zachowań.
Prawo jazdy od 17 lat dla nastolatka to szansa na zdobycie bezcennego doświadczenia, zaś dla rodzica to obowiązek bycia wzorem. Każdy Twój błąd za kierownicą, gdy dziecko patrzy, teraz zostanie zwielokrotniony, gdy to ono usiądzie obok Ciebie.
Prawdziwym sukcesem tej zmiany nie będzie to, ilu 17-latków zda egzamin, ale to, o ile spadnie liczba wypadków w grupie wiekowej 18-24 lata w nadchodzących latach.
Artykuł sponsorowany
