Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron bez okresu wypowiedzenia jest możliwe, ale tylko za zgodą pracodawcy. Sam pracownik nie może jednostronnie „wymusić” porozumienia ani odejść z dnia na dzień tylko dlatego, że znalazł nową pracę.
Na czym polega porozumienie stron?
Porozumienie stron jest wspólną decyzją pracownika i pracodawcy. Strony mogą ustalić dowolny termin zakończenia zatrudnienia, także dzień podpisania dokumentu. Nie obowiązuje wtedy okres wypowiedzenia, ponieważ umowa kończy się w uzgodnionej dacie.
Pracodawca może jednak odmówić albo zaproponować inny termin. Złożenie pisma z propozycją porozumienia nie rozwiązuje umowy i nie zwalnia z obowiązku przychodzenia do pracy. Podstawą tego trybu jest art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Jak zaproponować rozwiązanie umowy?
Najlepiej zacząć od rozmowy z przełożonym. Jeśli zależy Ci na szybkim odejściu, przedstaw konkretną datę i wyjaśnij, dlaczego potrzebujesz wcześniejszego zakończenia zatrudnienia. Sama prośba nie wiąże pracodawcy, ale rzeczowe uzasadnienie może ułatwić uzgodnienie warunków.
Procedura może wyglądać następująco:
- Porozmawiaj z pracodawcą – ustal, czy w ogóle dopuszcza zakończenie umowy w proponowanym terminie.
- Przygotuj pismo – wskaż dane pracownika i pracodawcy, datę zawarcia dokumentu oraz umowę, która ma zostać rozwiązana.
- Wpisz konkretny termin – dokument powinien jasno określać, że strony zgodnie rozwiązują umowę o pracę z określonym dniem.
- Uzyskaj akceptację obu stron – dopiero zgodne podpisy albo inne jednoznaczne potwierdzenie ustaleń pozwalają uznać porozumienie za zawarte.
- Zachowaj dowód – przechowaj podpisany dokument, a przy przekazywaniu pisma poproś o potwierdzenie odbioru na swojej kopii.
W piśmie można także określić, czy do uzgodnionej daty pracownik ma świadczyć pracę. Jeżeli strony nie ustalą inaczej, samo porozumienie nie oznacza automatycznie zwolnienia z obowiązku pracy przed końcowym dniem zatrudnienia.
Jakie są inne sposoby zakończenia pracy?
Jeśli pracodawca nie zgadza się na porozumienie, pozostają inne tryby przewidziane w Kodeksie pracy:
| Tryb | Wymagana zgoda pracodawcy | Szybkość | Zagrożenia |
| Porozumienie stron | Tak | Umowa może zakończyć się w uzgodnionym dniu | Brak zgody oznacza brak porozumienia |
| Wypowiedzenie | Nie | Po upływie właściwego okresu wypowiedzenia | Pracownik co do zasady musi pracować do końca tego okresu |
| Rozwiązanie bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 KP | Nie, ale muszą istnieć ustawowe podstawy | Co do zasady natychmiastowo | Nieuzasadnione powołanie się na ten tryb może prowadzić do sporu |
Wypowiedzenie jest oświadczeniem jednostronnym. Pracodawca nie musi go podpisywać ani „przyjmować”. Trzeba jednak zadbać, aby pismo dotarło do niego w sposób pozwalający wykazać datę doręczenia. Długość okresu wypowiedzenia zależy między innymi od zakładowego stażu pracy.
Od 2026 r. w określonych przypadkach do tego stażu mogą być doliczane wcześniejsze okresy zlecenia, świadczenia usług lub prowadzenia działalności na rzecz tego samego podmiotu. Przed wskazaniem daty zakończenia umowy warto więc sprawdzić pełny staż, a nie tylko czas przepracowany na obecnej umowie o pracę.
Co grozi za samowolne odejście z pracy?
Nieprzychodzenie do pracy bez zawartego porozumienia, skutecznego wypowiedzenia albo innej usprawiedliwionej podstawy nie kończy umowy. Stosunek pracy nadal trwa, a nieobecność może zostać uznana za naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Ryzyko związane z takim działaniem obejmuje między innymi:
- brak wynagrodzenia za czas nieusprawiedliwionej nieobecności,
- rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, czyli tak zwaną dyscyplinarkę,
- spór z pracodawcą dotyczący skutków nieobecności,
- roszczenia odszkodowawcze, jeżeli powstaną ku temu podstawy i pracodawca wykaże odpowiedzialność pracownika.
Nie każda pojedyncza nieobecność automatycznie uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne. Znaczenie mają okoliczności sprawy, przyczyna nieobecności i stopień winy. Mimo to rozpoczęcie pracy u nowego pracodawcy kosztem samowolnego opuszczenia poprzedniego miejsca zatrudnienia jest obarczone dużym ryzykiem.
Art. 55 KP – kiedy rozwiązanie bez wypowiedzenia może być legalne?
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika na podstawie art. 55 Kodeksu pracy jest trybem wyjątkowym. Może mieć zastosowanie między innymi wtedy, gdy lekarz stwierdzi szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie, a pracodawca nie przeniesie pracownika do innej odpowiedniej pracy, albo gdy pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
Przykładem wymagającym analizy może być uporczywe niewypłacanie wynagrodzenia lub poważne naruszenia zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Samo znalezienie atrakcyjniejszej oferty nie jest jednak podstawą do zastosowania art. 55 KP.
Oświadczenie o rozwiązaniu umowy w tym trybie powinno mieć formę pisemną i wskazywać konkretną przyczynę. Przy rozwiązaniu z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę trzeba także pilnować terminu miesiąca od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie. Jeśli masz wątpliwości, czy zachowanie pracodawcy spełnia ustawowe przesłanki, przed złożeniem takiego oświadczenia skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Najbezpieczniejsza droga do szybkiego odejścia to rozmowa z pracodawcą i pisemne uzgodnienie konkretnej daty. Jeśli nie wyrazi zgody, złóż wypowiedzenie i ustal, czy możliwe jest wcześniejsze zakończenie umowy. Nie przestawaj samowolnie przychodzić do pracy, ponieważ sama chęć rozpoczęcia nowego zatrudnienia nie zastępuje prawidłowego rozwiązania umowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawach dotyczących rozwiązania umowy bez wypowiedzenia znaczenie mają konkretne fakty, dokumenty i terminy.
