Dni robocze w miesiącu oblicza się na podstawie pełnych tygodni, pozostałych dni od poniedziałku do piątku oraz świąt. Dla pełnego etatu wymiar wynosi 40 godzin tygodniowo i 8 godzin na dobę. Każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar o 8 godzin.
Czym jest wymiar czasu pracy?
Wymiar czasu pracy to liczba godzin, które pracownik powinien przepracować w danym okresie rozliczeniowym. Zasady jego ustalania wynikają z art. 130 Kodeksu pracy. Dla pełnego etatu podstawą jest norma 8 godzin na dobę oraz przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.
Okresem rozliczeniowym może być miesiąc, ale przepisy pozwalają także na dłuższe okresy, na przykład trzymiesięczne. Wtedy godziny pracy rozlicza się łącznie dla całego okresu, a nie osobno dla każdego miesiąca.
Jak obliczyć dni robocze i wymiar godzin?
Obliczenia dla pełnego etatu wykonuje się w trzech krokach:
- Pomnóż liczbę pełnych tygodni przez 40 godzin. Każdy pełny tydzień okresu rozliczeniowego odpowiada 40 godzinom pracy.
- Dodaj po 8 godzin za każdy pozostały dzień od poniedziałku do piątku. Chodzi o dni, które nie zostały ujęte w pełnych tygodniach.
- Odejmij po 8 godzin za każde święto przypadające poza niedzielą. Dotyczy to świąt przypadających od poniedziałku do soboty, także wtedy, gdy święto wypada w sobotę.
Wzór można zapisać następująco:
(liczba pełnych tygodni × 40 godzin) + (pozostałe dni od poniedziałku do piątku × 8 godzin) – (liczba świąt innych niż niedziela × 8 godzin)
Święto przypadające w niedzielę nie obniża wymiaru czasu pracy. Wynika to z tego, że niedziela jest już dniem wolnym uwzględnianym w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Jeżeli święto przypada w sobotę, pracodawca musi uwzględnić obniżenie wymiaru o 8 godzin i wyznaczyć inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym.
Przykład obliczenia dla miesiąca ze świętem w sobotę
Załóżmy, że w przyjętym miesiącu znajdują się 4 pełne tygodnie oraz 3 dodatkowe dni od poniedziałku do piątku. W tym okresie wypada jedno święto w sobotę.
| Element obliczeń | Wartość |
|---|---|
| Pełne tygodnie | 4 × 40 godzin = 160 godzin |
| Pozostałe dni od poniedziałku do piątku | 3 × 8 godzin = 24 godziny |
| Wymiar przed uwzględnieniem święta | 160 + 24 = 184 godziny |
| Święto w sobotę | 184 – 8 = 176 godzin |
| Wymiar końcowy | 176 godzin |
W tym przykładzie święto w sobotę zmniejsza wymiar o 8 godzin, mimo że sobota była dniem wolnym zgodnie z rozkładem pracy. Obniżenie wymiaru nie oznacza automatycznie konkretnej daty wolnej. Dzień wolny wyznacza pracodawca, z zachowaniem zasad obowiązujących w danym okresie rozliczeniowym.
Co może zmienić wymiar czasu pracy?
Wynik obliczony według powyższego wzoru dotyczy pracownika zatrudnionego na pełny etat. Na faktyczny wymiar konkretnej osoby wpływają także:
- Niepełny etat – wymiar pełnoetatowy mnoży się przez ułamek etatu, na przykład 1/2, 3/4 albo 1/4.
- Usprawiedliwiona nieobecność – wymiar obniża się o liczbę godzin przypadających do przepracowania podczas tej nieobecności, zgodnie z rozkładem czasu pracy.
- Święto przypadające od poniedziałku do soboty – każde takie święto pomniejsza wymiar o 8 godzin.
- Dłuższy okres rozliczeniowy – przy okresie trzymiesięcznym lub czteromiesięcznym godziny sumuje się dla całego okresu, dlatego różnice między poszczególnymi miesiącami nie muszą oznaczać przekroczenia norm.
Przykładowo, gdy pełny wymiar w danym miesiącu wynosi 168 godzin, pracownik na 1/2 etatu ma do przepracowania 84 godziny, a na 3/4 etatu – 126 godzin. Obliczenie wygląda tak: 168 × 1/2 = 84 oraz 168 × 3/4 = 126.
Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch pojęć: liczby dni roboczych oraz wymiaru godzinowego. Samo policzenie dni od poniedziałku do piątku nie wystarcza, ponieważ święta przypadające poza niedzielą zmniejszają liczbę godzin do zaplanowania.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku nietypowego systemu czasu pracy lub wątpliwości dotyczących rozliczeń warto skonsultować się ze specjalistą prawa pracy.
